KINH MA HA BÁT NHÃ BA LA MẬT
Hán Dịch: Pháp Sư Cưu-Ma-La-Thập
Việt Dịch: Tỳ Kheo Thích Trí Tịnh
Viện Phật Học Phổ Hiền Xuất Bản PL. 2530 DL 1986 (Trọn Bộ 3 Tập)
Thành Hội Phật Giáo TP. Hồ Chí Minh Ấn hành P.L 2539 DL. 1995
QUYỂN THỨ HAI MƯƠI HAI
PHẨM LỤC ÐỘ TƯƠNG NHIẾP
THỨ SÁU MƯƠI TÁM
Ngài Tu Bồ Ðề thưa: “Bạch đức Thế Tôn! Thế nào
là đại Bồ Tát an trụ Bố thí ba la mật mà nắm lấy Trì giới ba la mật?”.
Ðức Phật phán dạy: “Này Tu Bồ Ðề! Lúc bố thí, đại Bồ Tát đem sự bố thí đó hồi
hướng nhứt thiết trí, ở trong tất cả chúng sanh, thân, khẩu, ý an trụ nơi đức
từ. Ðây là đại Bồ Tát an trụ Bố thí ba la mật mà nắm lấy Trì giới ba la mật”.
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là đại Bồ Tát an trụ Bố thí ba la mật mà nắm lấy
Nhẫn nhục ba la mật?
- Này Tu Bồ Ðề! Lúc đại Bồ Tát bố thí, kẻ lãnh thọ giận mắng Bồ Tát, Bồ Tát
nhịn nhục chẳng sanh lòng phiền giận. Ðây là đại Bồ Tát an trụ Bố thí ba la mật
mà nắm lấy Nhẫn nhục ba la mật.
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là đại Bồ Tát an trụ Bố thí ba la mật mà nắm lấy
Tinh tấn ba la mật?
- Này Tu Bồ Ðề! Lúc đại Bồ Tát bố thí, kẻ lãnh thọ giận mắng, Bồ Tát bố thí
thêm và nghĩ rằng tôi phải bố thí chẳng nên có lòng hối tiếc, liền lúc đó phát
sanh hai tinh tấn: thân tinh tấn và tâm tinh tấn. Ðây là đại Bồ Tát an trụ Bố
thí ba la mật mà nắm lấy Tinh tấn ba la mật.
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là đại Bồ Tát an trụ Bố thí ba la mật mà nắm lấy
Thiền na ba la mật?
- Này Tu Bồ Ðề! Lúc bố thí, Bồ Tát hồi hướng nhứt thiết trí, chẳng mong bực
Thanh Văn, Bích Chi Phật, chỉ nhứt tâm nghĩ đến nhứt thiết trí. Ðây là Ðại Bồ
Tát an trụ bố thí ba la mật mà nắm lấy Thiền na ba la mật.
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là đại Bồ Tát an trụ Bố thí ba la mật mà nắm lấy
Bát nhã ba la mật?
- Này Tu Bồ Ðề! Lúc bố thí, đại Bồ Tát biết bố thí là không hư huyễn ảo,
chẳng thấy vì chúng sanh bố thí có ích hay vô ích. Ðây là đại Bồ Tát an trụ Bố
thí ba la mật mà nắm lấy Bát nhã ba la mật.
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là đại Bồ Tát an trụ Trì giới ba la mật, thân,
khẩu, ý ba nghiệp phát sanh phước đức bố thí giúp nên Vô Thượng Bồ Ðề, giữ lấy
công đức này, chẳng lấy bực Thanh Văn, Bích Chi Phật, an trụ trong Trì giới ba
la mật, chẳng biết đoạt mạng sống kẻ khác, chẳng biết trộm của cải tài vật kẻ
khác, chẳng làm tà dâm, chẳng vọng ngôn, chẳng lưỡng thiệt, chẳng ác khẩu, chẳng
ỷ ngữ, chẳng tham lam bỏn sẻn, chẳng giận giữ ganh ghét, chẳng tà kiến, thật
hành bố thí: kẻ đói cho ăn, kẻ khát cho uống, cần xe cho xe, cần áo cho áo, cần
chuỗi ngọc cho chuỗi ngọc, cần hương hoa cho hương hoa, cần giường nệm, phòng
nhà, đèn đuốc, tất cả đồ tư sanh đều cung cấp cho cả, đem sự bố thí đó cùng
chung với chúng sanh hồi hướng Vô Thượng Bồ Ðề, hồi hướng như vậy thì chẳng sa
vào bực Thanh Văn, Bích Chi Phật. Ðây là đại Bồ Tát an trụ Trì giới ba la mật mà
nắm lấy Bố thí ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Ðại Bồ Tát an trụ trong Thi ba la mật, nếu có ai đến làm rã rời
thân thể, lúc đó Bồ Tát chẳng sanh một niệm giận thù mà nghĩ rằng: Tôi được sự
lợi ích rất lớn, họ đến làm thân thể tôi rời rã, tôi không có một niệm hận thù.
Ðây là đại Bồ Tát an trụ Trì giới ba la mật mà nắm lấy Nhẫn nhục ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Ðại Bồ Tát thân tinh tấn và tâm tinh tấn thường chẳng lìa bỏ,
nghĩ rằng: Tất cả chúng sanh ở trong biển sanh tử, tôi phải cứu vớt đặt họ trên
bờ cam lồ. Ðây là đại Bồ Tát an trụ Trì giới ba la mật mà nắm lấy Tinh tấn ba la
mật.
Này Tu Bồ Ðề! Ðại Bồ Tát nhập sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, chẳng
tham bực Thanh Văn, Bích Chi Phật, nghĩ rằng: Tôi phải an trụ trong Thiền na ba
la mật để độ tất cả chúng sanh trong sanh tử. Ðây là đại Bồ Tát an trụ trì giới
ba la mật mà nắm lấy Thiền na ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Ðại Bồ Tát an trụ Trì giới ba la mật không có pháp nào thấy
được: hoặc pháp tác, pháp vô tác, pháp số, pháp tướng, hoặc hữu hoặc vô, chỉ
thấy tất cả đều chẳng ngoài tướng như, do sức phương tiện Bát nhã ba la mật nên
chẳng sa vào bực Thanh Văn, Bích Chi Phật. Ðây là Ðại Bồ Tát an trụ Trì giới ba
la mật mà nắm lấy Bát nhã ba la mật.
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là đại Bồ Tát an trụ Nhẫn nhục ba la mật mà nắm
lấy năm ba la mật kia?
- Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát từ lúc mới phát tâm đến lúc ngồi đạo tràng, trong
khoảng thời gian đó, nếu có chúng sanh nào đến giận mắng, hoặc chặt đức thân
thể, Bồ Tát an trụ nhẫn nhục nghĩ rằng: Tôi phải bố thí tất cả chúng sanh, chẳng
nên chẳng cho, chúng sanh cần ăn uống, cho ăn uống, nhẫn đến tất cả đồ tư sanh
nếu cần tôi đều cho họ tất cả, đem công đức đó cùng chung với tất cả chúng sanh
hồi hướng Vô Thượng Bồ Ðề. Lúc Bồ Tát hồi hướng chẳng sanh hai tâm niệm: ai hồi
hướng và hồi hướng chỗ nào. Ðây là đại Bồ Tát an trụ nhẫn nhục ba la mật mà nắm
lấy Bố thí ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát từ lúc mới phát tâm đến lúc ngồi đạo tràng, trong khoảng
thời gian đó trọn chẳng giết hại, trộm cướp, tà dâm nhẫn đến chẳng tà kiến, cũng
chẳng tham bực Thanh Văn, Bích Chi Phật. Ðem công đức đó cùng chung với tất cả
chúng sanh hồi hướng Vô Thượng Bồ Ðề. Lúc hồi hướng, Bồ Tát chẳng sanh ba tâm
niệm: ai hồi hướng, dùng pháp gì để hồi hướng và hồi hướng chỗ nào. Ðây là đại
Bồ Tát an trụ Nhẫn nhục ba la mật mà nắm lấy trì giới ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Ðại Bồ Tát an trụ Nhẫn nhục ba la mật, phát sinh Tinh tấn nghĩ
rằng: Tôi sẽ qua một do tuần, hoặc mười trăm ngàn muôn ức do tuần, tôi sẽ qua
một thế giới nhẫn đến qua trăm ngàn muôn ức thế giới hoặc chỉ để khuyên dạy một
người trì ngũ giới thôi, huống là làm cho họ được quả Tu Ðà Hoàn nhẫn đến quả A
La Hán, Bích Chi Phật hay quả Phật. Ðem công đức đó cùng chung với tất cả chúng
sanh hồi hướng Vô Thượng Bồ Ðề. Ðây là đại Bồ Tát an trụ Nhẫn nhục ba la mật mà
nắm lấy Tinh tấn ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Ðại Bồ Tát an trụ Nhẫn nhục ba la mật, lìa dục, lìa ác, những
pháp bất thiện, có giác, có quán, ly sanh hỉ lạp nhập sơ thiền, nhẫn đến xả niệm
thanh tịnh nhập tứ tứ thiền, trong các thiền ấy tâm tâm sở thanh tịnh đều hồi
hướng nhứt thiết trí. Lúc hồi hướng, Bồ Tát này ở nơi thiền và thiền chi đều bất
khả đắc. Ðây là đại Bồ Tát an trụ nhẫn nhục ba la mật mà nắm lấy Thiền na ba la
mật.
Này Tu Bồ Ðề! Ðại Bồ Tát an trụ nhẫn nhục ba la mật, quán các pháp hoặc tướng
ly, tướng tịch diệt, tướng vô tận, chẳng chứng lấy tướng tịch diệt, nhẫn đến
ngồi đạo tràng được nhứt thiết chủng trí, rời đạo tràng để chuyển pháp luân. Ðây
là đại Bồ Tát an trụ Nhẫn nhục ba la mật mà nắm lấy Bát nhã ba la mật, vì là
chẳng lấy bỏ vậy.
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là đại Bồ Tát an trụ Tinh tấn ba la mật mà nắm
lấy ba la mật kia?
- Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát an trụ tinh tấn ba la mật, thân tâm tinh tấn chẳng
lười chẳng nghỉ, tự nghĩ rằng: Tôi quyết chắc sẽ được Vô Thượng Bồ Ðề, chẳng
phải không được. Vì lợi ích cho chúng sanh mà Bồ Tát này đến một do tuần hoặc
đến trăm ngàn muôn ức do tuần, hoặc qua một thế giới hoặc qua trăm ngàn muôn ức
thế giới, hoặc chẳng dạy được một người vào trong Phật đạo, Thanh Văn đạo, hoặc
chỉ dạy được một người hành mười nghiệp đạo lành, tinh tấn chẳng biếng trễ, làm
pháp thí và tài thí cho họ được đầy đủ. Ðem công đức này cùng chung với tất cả
chúng sanh hồi hướng Vô Thượng Bồ Ðề, chẳng hồi hướng bực Thanh Văn, Bích Chi
Phật. Ðây là Bồ Tát an trụ Tinh tấn ba la mật mà nắm lấy Bố thí ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát an trụ Tinh tấn ba la mật từ lúc mới phát tâm đến lúc
ngồi đạo tràng, tự mình chẳng sát sanh, chẳng bảo người sát sanh, hoan hỷ khen
ngợi người chẳng sát sanh, nhẫn đến tự mình xa rời tà kiến, bảo người xa rời tà
kiến, hoan hỷ khen ngợi người chẳng tà kiến. Bồ Tát này an trụ Trì giới ba la
mật, chẳng cầu phước cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc, chẳng cầu bực Thanh Văn, Bích
Chi Phật. Ðem công đức này cùng chung với tất cả chúng sanh hồi hướng Vô Thượng
Bồ Ðề, Bồ Tát chẳng sanh ba tâm niệm: chẳng thấy người hồi hướng, chẳng thấy
pháp hồi hướng và chẳng thấy chỗ hồi hướng. Ðây là Bồ Tát an trụ Tinh tấn ba la
mật mà nắm lấy trì giới ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Ðại Bồ Tát an trụ Tinh tấn ba la mật từ lúc mới phát tâm đến
lúc ngồi đạo tràng, trong khoảng thời gian đó hoặc có Người hay Phi Nhơn đến
chặt đứt rời rã thân thể, Bồ Tát suy nghĩ: Ai chém tôi, ai chặt tôi, ai cướp hại
tôi. Bồ Tát lại nghĩ rằng: Tôi được lợi ích lành rất lớn, tôi vì chúng sanh mà
thọ lấy thân này, hôm nay chúng sanh đến lấy lại. Khi đó Bồ Tát chánh ức niệm
thiệt tướng các pháp. Ðem công đức này cùng chung với chúng sanh hồi hướng Vô
Thượng Bồ Ðề, chẳng cầu bực Thanh Văn, Bích Chi Phật. Ðây là Bồ Tát an trụ Tinh
tấn ba la mật mà nắm lấy Nhẫn nhục ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát an trụ Tinh tấn ba la mật lìa dục ác bất thiện, có giác,
có quán, ly sanh hỉ lạc nhập sơ thiền, nhập nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, nhập
từ, bi, hỉ, xả, nhẫn đến nhập phi tưởng phi phi tưởng xứ định, thọ trì bốn
thiền, bốn vô lượng tâm và bốn vô sắc định này, chẳng thọ quả báo mà thọ sanh
nơi lợi ích chúng sanh để đem sáu ba la mật thành tựu chúng sanh, đó là Ðàn na
ba la mật đến Bát nhã ba la mật, từ một Phật độ này đến một Phật độ khác, cúng
dường thân cận chư Phật để trồng căn lành. Ðây là Bồ Tát an trụ tinh tấn ba la
mật mà nắm lấy Thiền na ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát an trụ Tinh tấn ba la mật, chẳng thấy pháp Ðàn na ba la
mật, nhẫn đến chẳng thấy pháp Thiền na ba la mật, chẳng thấy tướng Thiền na ba
la mật, chẳng thấy pháp tứ niệm xứ, chẳng thấy tướng tứ niệm xứ, nhẫn đến chẳng
thấy pháp nhứt thiết chủng trí, chẳng thấy tướng nhứt thiết chủng trí. Thấy tất
cả pháp: phi pháp, phi phi pháp. Ðối với tất cả pháp, Bồ Tát không chấp trước.
Bồ Tát này chỗ làm đúng như chỗ nói. Ðây là Bồ Tát an trụ tinh tấn ba la mật.
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là đại Bồ Tát an trụ Thiền na ba la mật mà nắm
lấy năm ba la mật kia?
- Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát an trụ Thiền na ba la mật lìa dục, lìa ác bất thiện,
có giác, có quán, ly sanh hỉ nhập sơ thiền, nhập nhị thiền, tam thiền, tứ thiền,
nhập từ, bi, hỉ, xả, nhẫn đến nhập phi hữu tưởng phi vô tưởng xứ định, an trụ
trong Thiền na ba la mật, tâm chẳng loạn động, thật hành tài pháp hai sự bố thí
lợi ích chúng sanh. Bồ Tát này tự mình hành hai sự bố thí, dạy người hành bố
thí, ca ngợi pháp bố thí và hoan hỉ khen ngợi người hành bố thí. Ðem công đức
này cùng chung với tất cả chúng sanh hồi hướng Vô Thượng Bồ Ðề, chẳng cầu bực
Thanh Văn, Bích Chi Phật. Ðây là Bồ Tát an trụ thiền na ba la mật mà nắm lấy Ðàn
na ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát an trụ Thiền na ba la mật chẳng sanh tâm dâm dục, sân
khuể, ngu si, chẳng não hại người, chỉ tu hành tâm tương ưng nhứt thiết trí. Ðem
công đức này cùng chung với tất cả chúng sanh hồi hướng Vô Thượng Bồ Ðề, chẳng
cầu bực Thanh Văn, Bích Chi Phật. Ðây là Bồ Tát an trụ Thiền na ba la mật mà nắm
lấy Trì giới ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát an trụ Thiền na ba la mật quán sắc như đống bọt, quán
thọ như bong bóng nước, quán tưởng như ánh nắng chói, quán hành như cây chuối,
quán thức như huyễn ảo. Lúc quán như vậy, thấy năm ấm là tướng không bền chắc,
nghĩ rằng: Chém tôi là ai? Chặt tôi là ai? Ai là thọ, là tưởng, ai là hành, là
thức, ai là người mắng, ai là người bị mắng, ai sanh lòng giận. Ðây là Bồ Tát an
trụ Thiền na ba la mật mà nắm lấy nhẫn nhục ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát an trụ Thiền na ba la mật nhập các thiền định. Các
thiền, các định và những tướng thiền chi đó sanh khởi những thứ thần thông: đi
trên nước như đất, vào trong đất như nước, có thiên nhĩ, biết tâm niệm người
khác là loạn hay định, biết những đời trước, có thiên nhãn. Nương năm thần thông
đó, Bồ Tát từ một Phật độ đến một Phật độ, thân cận cúng dường chư Phật để trồng
căn lành, thanh tịnh Phật độ, thành tựu chúng sanh. Ðem công đức này cùng chung
với tất cả chúng sanh hồi hướng Vô Thượng Bồ Ðề. Ðây là Bồ Tát an trụ Thiền na
ba la mật mà nắm lấy Tinh tấn ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát an trụ Thiền na ba la mật chẳng thấy có sắc, chẳng thấy
có thọ, tưởng, hành, thức, chẳng thấy có sáu ba la mật, chẳng thấy có tứ niệm xứ
đến nhứt thiết chủng trí, chẳng thấy có tánh hữu vi, tánh vô vi, vì chẳng thấy
có nên chẳng tác, vì chẳng tác nên chẳng sanh, vì chẳng sanh nên chẳng diệt. Tại
sao vậy? Vì có Phật hay không Phật vẫn là như: pháp tướng, pháp tánh thường trụ,
chẳng sanh, chẳng diệt. Bồ Tát này thường nhứt tâm đúng nhứt thiết chủng trí.
Ðây là Bồ Tát an trụ Thiền na ba la mật.
- Bạch đức Thế Tôn! Thế nào là Bồ Tát an trụ Bát nhã ba la mật mà nắm lấy năm
ba la mật kia?
- Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát an trụ Bát nhã ba la mật: nội không, nội không bất khả
đắc, ngoại không, ngoại không bất khả đắc, nội ngoại không, nội ngoại không bất
khả đắc, không không, không không bất khả đắc, nhẫn đến nhứt thiết pháp không,
nhứt thiết pháp không bất khả đắc. Bồ Tát an trụ trong mười bốn không đó, chẳng
thấy có tướng sắc hoặc không hay chẳng không, chẳng thấy có tướng thọ, tưởng,
hành, thức hoặc không hay chẳng không, nhẫn đến chẳng thấy có Vô Thượng Bồ Ðề
hoặc không hay chẳng không, chẳng thấy có tánh hữu vi, tánh vô vi hoặc không hay
chẳng không. Bồ Tát này an trụ trong Bát nhã ba la mật như vậy có bố thí đều
quán bố thí không. Những gì là không? Người thí, kẻ thọ và tài vật đều không,
chẳng cho tâm niệm bỏn sẻn tham trước sanh khởi. Tại sao vậy? Ðại Bồ Tát hành
Bát nhã ba la mật từ lúc mới phát tâm đến lúc ngồi đạo tràng không có vọng tưởng
phân biệt, như chư Phật lúc được Vô Thượng Bồ Ðề không có tâm tham trước, đại Bồ
Tát lúc hành Bát nhã ba la mật cũng không có tâm tham trước. Chỗ đáng tôn trọng
nhứt của Bồ Tát này chính là Bát nhã ba la mật vậy. Ðây là Bồ Tát an trụ Bát nhã
ba la mật mà nắm lấy Ðàn na ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát an trụ Bát nhã ba la mật chẳng sanh tâm Thanh Văn, Bích
Chi Phật. Với Bồ Tát này, bực Thanh Văn, Bích Chi Phật bất khả đắc, tâm xu hướng
Thanh Văn, Bích Chi Phật cũng bất khả đắc. Bồ Tát này từ lúc mới phát tâm đến
lúc ngồi đạo tràng, trong khoảng thời gian đó tự mình chẳng sát sanh, chẳng bảo
người sát sanh, hoan hỉ khen ngợi người chẳng sát sanh, nhẫn đến tự mình không
tà kiến, chẳng bảo người tà kiến, ca ngợi pháp chẳng tà kiến, hoan hỉ khen ngợi
người chẳng tà kiến. Do vì nhơn duyên trì giới này không có pháp nắm lấy được,
hoặc bực Thanh Văn, Bích Chi Phật huống là những pháp khác. Ðây là Bồ Tát an trụ
Bát nhã ba la mật nắm lấy Trì giới ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát an trụ Bát nhã ba la mật phát sanh tùy thuận pháp nhẫn,
nghĩ rằng trong pháp này không có pháp gì hoặc sanh hoặc diệt, hoặc sanh hoặc
tử, không có pháp gì hoặc chửi hoặc mắng, hoặc chém hoặc chặt, hoặc trói hoặc
đánh, hoặc đạp hoặc giết. Bồ Tát này từ lúc mới phát tâm đến lúc ngồi đạo tràng,
nếu hoặc có tất cả chúng sanh đến mắng chửi, dùng dao gậy ngói đá chém chặt tổn
hại, Bồ Tát chẳng động tâm, Bồ Tát nghĩ rằng: Rất lạ thay, trong pháp này chẳng
có ai bị mắng giết tổn hại cả mà chúng sanh lại nhận sự khổ não này. Ðây là Bồ
Tát an trụ Bát nhã ba la mật nắm lấy Nhẫn nhục ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát an trụ Bát nhã ba la mật vì chúng sanh mà thuyết pháp
khiến họ hành sáu ba la mật, dạy họ tu tứ niệm xứ đến bát thánh đạo, cho họ được
quả Tu Ðà Hoàn, Tư Ðà Hàm, A Na Hàm, A La Hán, Bích Chí Phật, cho họ được quả Vô
Thượng Bồ Ðề, chẳng an trụ trong tánh hữu vi, chẳng an trụ trong tánh vô vi. Ðây
là Bồ Tát an trụ Bát nhã ba la mật mà nắm lấy Tinh tấn ba la mật.
Này Tu Bồ Ðề! Bồ Tát an trụ Bát nhã ba la mật nhập tất cả các tam muội, ngoại
trừ tam muội của chư Phật, hoặc tam muội của Thanh Văn, của Bích Chi Phật, của
Bồ Tát đều hành, đều nhập cả. Nơi các tâm tam muội đó, Bồ Tát nghịch thuận xuất
nhập tám bội xả: bội xả thứ nhất là trong có sắc tướng ngoài quán sắc, bội xả
thứ hai là trong không sắc tướng ngoài quán sắc, bội xả thứ ba là tịnh bội xả
thân tác chứng, bội xả thứ tư là vượt qua tất cả sắc tướng, dứt diệt tướng có
đối đãi, vì chẳng nghĩ nhớ các thứ sắc tướng nên nhập hư không vô biên xứ, bội
xả thứ năm là vượt qua tất cả hư không xứ, nhập thức vô biên xứ, bội xả thứ sáu
là vượt qua tất cả thức xứ, nhập vô sở hữu xứ, bội xả thứ bảy là vượt qua tất cả
vô sở hữu xứ, nhập phi hữu tưởng phi vô tưởng xứ, bội xả thứ tám là vượt qua tất
cả phi tưởng phi phi tưởng xứ, nhập diệt thọ, tưởng, định. Nơi chánh định tám
thứ bội xả, Bồ Tát này nghịch thuận xuất nhập chín thứ đệ định: bốn thiền, bốn
định vô sắc và diệt thọ tưởng định. Bồ Tát này nói tám bội xả và chín thứ đệ
định mà nhập sư tử phấn tấn tam muội: nhập sơ thiền, xuất sơ thiền, nhập nhị
thiền, nhẫn đến xuất phi phi tưởng xứ định nhập diệt tận định, xuất diệt tận
định nhập phi phi tưởng xứ định nhẫn đến xuất nhị thiền, nhập sơ thiền. Bồ Tát
này y nơi sư tử phấn tấn tam muội mà nhập siêu việt tam muội: nhập sơ thiền,
xuất sơ thiền nhập nhị thiền, nhẫn đến xuất phi phi tưởng xứ nhập diệt thọ tưởng
định, xuất diệt tận định nhập sơ thiền, xuất sơ thiền nhập diệt tận định, xuất
diệt tận định nhập nhị thiền, xuất nhị thiền nhập diệt tận định, xuất diệt tận
định nhập tam thiền, xuất tam thiền nhập diệt tận định, xuất diệt tận định nhập
hư không xứ, xuất hư không xứ nhập diệt tận định, xuất diệt tận định nhập thức
xứ, xuất thức, xứ nhập diệt tận định nhập thức xứ, xuất thức, xứ nhập diệt tận
định, xuất diệt tận định nhập vô sở hữu xứ, xuất vô sở hửu xứ nhập diệt tận
định, xuất diệt tận định nhập phi phi tưởng xứ, xuất phi phi tưởng xứ nhập diệt
tận định nhập tán tâm ra tán tâm nhập diệt tận định, xuất diệt tận định lại nhập
tán tâm, ra tán tâm nhập phi phi tưởng xứ, xuất phi phi tưởng xứ lại vào tán
tâm, ra tán tâm nhập vô sỡ hữu xứ, xuất vô sở hữu xứ vào tán tâm, ra tán tâm
nhập thức xứ, xuất thức xứ vào tán tâm, ra tán tâm nhập không xứ, xuất không xứ
vào tán tâm, ra tán tâm nhập tứ thiền, xuất tứ thiền vào tán tâm, ra tán tâm
nhập tam thiền, xuất tam thiền vào tán tâm, ra tán tâm nhập nhị thiền, xuất nhị
thiền vào tán tâm, ra tán tâm nhập sơ thiền, xuất sơ thiền vào tán tâm. Bồ Tát
này ở nơi siêu việt tam muội chứng được tướng bình đẳng của tất cả pháp. Ðây là
Bồ Tát an trụ Bát nhã ba la mật mà nắm lấy Thiền na ba la mật”.