KINH TRUNG BỘ
Majjhima Nikaya
"The Middle Length Discourses of The Buddha"
Hòa Thượng Thích Minh Châu Dịch Việt
TẬP II
97. KINH DHÀNANJÀNI
(Dhànanjàni Sutta)
Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn ở tại Rajagaha (Vương Xá), Veluvana (Trúc Lâm), tại
Kalandakanivapa (chỗ nuôi dưỡng sóc).
Lúc bấy giờ, Tôn giả Sariputta đang du hành tại Dakkhinagiri (Nam Sơn)
cùng với đại chúng Tỷ-kheo. Một vị Tỷ-kheo sau khi an cư mùa mưa ở Rajagaha
(Vương Xá) đi đến Dakkhinagiri đi đến Tôn giả Sariputta, sau khi đến nói lên
với Tôn giả Sariputta, những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những
lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên. Rồi Tôn giả
Sariputta nói với vị Tỷ-kheo ấy đang ngồi một bên:
-- Này Hiền giả, Thế Tôn có được không bệnh, mạnh khỏe không?
-- Thưa Hiền giả, Thế Tôn không bệnh và được mạnh khỏe.
-- Thưa Hiền giả, còn chúng Tỷ-kheo có được không bệnh và mạnh khỏe
không?
-- Thưa Hiền giả, chúng Tỷ-kheo cũng không bệnh và được mạnh khỏe.
-- Ở đây, này Hiền giả, có Bà-la-môn tên là Dhananjani ở tại Tandulapala.
Này Hiền giả, Bà-la-môn Dhananjani có được không bệnh và mạnh khỏe không?
-- Thưa Hiền giả, Bà-la-môn Dhananjani cũng không bệnh và được mạnh khỏe.
-- Này Hiền giả, Bà-la-môn Dhanajani có được không phóng dật không?
-- Thưa Hiền giả, làm sao Bà-la-môn Dhannajani có thể không phóng dật
được! Thưa Hiền giả, Bà-la-môn Dhananjani ỷ thế vua, bóc lột các Bà-la-môn
gia chủ, ỷ thế các Bà-la-môn gia chủ, bóc lột vua. Người vợ trước của
Bà-la-môn có thành tín, cưới từ một gia đình có thành tín đã từ trần. Người
vợ sau không có thành tín và cưới từ một gia đình không có thành tín.
-- Này Hiền giả, thật là một tin không tốt lành! Này Hiền giả, thật là
một tin không tốt lành khi chúng ta được nghe Bà-la-môn Dhananjani phóng
dật. Rất có thể chúng ta có dịp gặp Bà-la-môn Dhananjani, rất có thể sẽ có
một cuộc đàm thoại.
Rồi Tôn giả Sariputta sau khi ở tại Dakkhinagiri cho đến khi vừa ý, liền
khởi hành đi Rajagaha (Vương Xá), tuần tự du hành và đến tại Vương Xá. Ở
đây, Tôn giả Sariputta trú ở Rajagaha, Veluvana, tại Kalandakanivapa.
Rồi Tôn giả Sariputta đắp y vào buổi sáng, cầm y bát, đi vào Vương Xá để
khất thực. Lúc bấy giờ Bà-la-môn Dhananjani đang cho vắt sữa bò ở ngoài
thành. Tôn giả Sariputta sau khi khất thực ở Vương Xá xong, sau buổi ăn,
trên con đường khất thực trở về, đi đến Bà-la-môn Dhananjani. Bà-la-môn
Dhananjani thấy Tôn giả Sariputta từ xa đi tới, sau khi thấy, liền đi đến
Tôn giả Sariputta, sau khi đến liền thưa với Tôn giả Sariputta:
-- Hãy uống sữa này và chờ cho đến giờ ăn cơm.
-- Thôi vừa rồi, Bà-la-môn. Hôm nay ta đã ăn xong. Ta sẽ ngồi nghĩ trưa ở
một góc cây. Ông có thể đến đó.
-- Thưa vâng, Tôn giả.
Bà-la-môn Dhananjani vâng đáp Tôn giả Sariputta. Rồi Bà-la-môn Dhananjani
sau khi ăn sáng xong, liền đi đến Tôn giả Sariputta, sau khi đến nói lên với
Tôn giả Sariputta những lời chào đón hỏi thăm, sau khi nói lên những lời
chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên. Tôn giả Sariputta nói
với Bà-la-môn Dhananjani đang ngồi một bên:
-- Này Dhananjani, ông có không phóng dật không?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, làm sao chúng tôi có thể không phóng dật được,
khi chúng tôi còn cha mẹ phải phụng dưỡng, còn vợ con phải nuôi dưỡng, còn
đầy tớ, lao công phải nuôi dưỡng, còn có những trách nhiệm bạn bè thân hữu
phải làm đối với bạn bè thân hữu, còn có những trách nhiệm bà con huyết
thống phải làm đối với bà con huyết thống, còn có những trách nhiệm tân
khách phải làm đối với tân khách, còn có những trách nhiệm tổ tiên phải làm
đối với tổ tiên, còn có những trách nhiệm chư Thiên phải làm đối với chư
Thiên, còn có những trách nhiệm vua chúa phải làm đối với vua chúa, lại còn
thân này cần phải làm cho thỏa mãn và trưởng dưỡng!
-- Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì cha mẹ làm các
điều phi pháp, làm các điều bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp,
làm các điều bất chánh, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa ngục. Người
ấy làm được gì khi nói".Tôi vì cha mẹ đã làm các điều phi pháp, đã làm các
điều bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngục"? Hay cha
mẹ của người ấy làm được gì khi nói: "Con chúng tôi vì cha mẹ đã làm các
điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo nó
đến địa ngục"?
-- Thưa không được, Tôn giả Sariputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người
ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than.
-- Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì vợ con làm các
điều phi pháp, làm các điều bất chánh. Do nhân duyên làm các điều phi pháp,
làm các điều bất chánh, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa ngục. Người
ấy làm được gì khi nói: "Tôi vì vợ con đã làm các điều phi pháp, đã làm điều
bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa ngục"? Hay vợ con
người ấy có làm được gì khi nói: " (Chồng, cha tôi) vì chúng tôi đã làm các
điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo
(chồng, cha tôi) đến địa ngục"?
-- Thưa không được, Tôn giả Sariputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người
ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than.
-- Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì đầy tớ lao công
làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh. Do nhân duyên làm các điều
phi pháp, làm các điều bất chánh, các địa ngục quân kéo người ấy đến địa
ngục. Người ấy làm được gì khó nói: "Tôi vì các đầy tớ lao công đã làm các
điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh. Chớ có để các địa ngục quân kéo
tôi đến địa ngục"? Hay các đầy tớ lao công có làm được gì khi nói: " (Chủ
chúng tôi) vì chúng tôi đã làm các điều phi pháp, đã làm các điều bất chánh.
Chớ có để các địa ngục quân kéo (chủ chúng tôi) đến địa ngục"?
-- Thưa không được, Tôn giả Sariputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người
ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than.
-- Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì bạn bè thân
hữu... dầu người ấy có khóc than.
Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì các tân khách... dầu
người ấy có khóc than.
Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vi tổ tiên... dầu người
ấy có khóc than.
Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì chư Thiên ... dầu
người ấy có khóc than.
Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì vua chúa... dầu
người ấy có khóc than.
Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Ở đây, có người vì làm cho thỏa mãn, vì
trưởng dưỡng cái thân làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh. Do nhân
duyên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh này, các địa ngục quân
kéo người ấy đến địa ngục. Người ấy làm được gì khi người ấy nói: "Vì làm
cho thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân, tôi đã làm các điều phi pháp, đã làm
ra các điều bất chánh này. Chớ có để các địa ngục quân kéo tôi đến địa
ngục"? Hay các người khác có làm được gì khi họ nói: "Vì làm cho thỏa mãn,
vì trưởng dưỡng cái thân, người này làm các điều phi pháp, làm các điều bất
chánh này. Chớ có để các địa ngục quân kéo nó đến địa ngục"?
-- Thưa không được, Tôn giả Sariputta. Các địa ngục quân vẫn quăng người
ấy xuống địa ngục, dầu người ấy có khóc than.
-- Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì cha mẹ làm các điều phi
pháp, làm các điều bất chánh, hay một người vì cha mẹ làm các điều đúng
pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, người vì cha mẹ làm các điều phi pháp, làm các
điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người
vì cha mẹ làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp
hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp
hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.
-- Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những
hành động này có thể phụng dưỡng cha mẹ, không làm các điều ác, làm được các
thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì vợ con làm các
điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay một người vì vợ con, làm các điều
đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, một người vì vợ con làm các điều phi pháp, làm
các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta,
một người vì vợ con làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người
ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn
chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.
-- Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những
hành động này có thể nuôi dưỡng vợ con, không làm các điều ác, làm được các
thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì đầy tớ lao công
làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay một người vì đầy tớ lao
công làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, người vì đầy tớ lao công làm các điều phi
pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả
Sariputta, người vì đầy tớ lao công làm các điều đúng pháp, làm các điều
chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng
pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.
-- Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những
hành động này có thể nuôi dưỡng đầy tớ lao công, không làm các điều ác, làm
được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì bạn bè
thân hữu làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay là người vì bạn
bè thân hữu làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, người vị bạn bè thân hữu làm các điều phi
pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả
Sariputta, người vì bạn bè thân hữu làm các điều đúng pháp, làm các điều
chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng
pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.
-- Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những
hành động này có thể nuôi dưỡng bạn bè thân hữu, không làm các điều ác, làm
được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì bà con
huyết thống làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay một người vì
bà con huyết thống làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt
đẹp hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, người vì bà con huyết thống làm các điều phi
pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả
Sariputta, người vì bà con huyết thống làm các điều đúng pháp, làm các điều
chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng
pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.
-- Này Dhananjani, có những hành động khác, có nhân, đúng pháp, với những
hành động này có thể nuôi dưỡng bà con huyết thống, không làm các điều ác,
làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một người vì tân
khách làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay một người vì tân
khách làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, người vì tân khách làm các điều phi pháp, làm
các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta,
người vì tân khách làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy
tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh
tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.
-- Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những
hành động này có thể làm các bổn phận tân khách đối với tân khách, không làm
các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Một
người vì tổ tiên làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay người vì
tổ tiên làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, người vì tổ tiên làm các điều phi pháp, làm
các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta,
người vì tổ tiên làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy
tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh
tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.
-- Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những
hành động này có thể làm được những trách nhiệm tổ tiên phải làm đối với các
tổ tiên, không làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông
nghĩ thế nào? Một người vì chư Thiên làm các điều phi pháp, làm các điều bất
chánh, hay người vì chư Thiên làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn
chánh, ai tốt đẹp hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, người vì chư Thiên làm các điều phi pháp, làm
các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta,
người vì chư Thiên làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy
tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh
tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.
-- Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những
hành động này có thể làm được các trách nhiệm chư Thiên, phải làm đối với
chư Thiên, không làm các điều ác, làm được các thiện hành. Này Dhananjani,
Ông nghĩ thế nào? Người vì vua chúa làm các điều phi pháp, làm các điều bất
chánh, hay người vì vua chúa làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn
chánh, ai tốt đẹp hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, người vì vua chúa làm các điều phi pháp, làm
các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta,
người vì vua chúa làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy
tốt đẹp hơn. Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh
tốt đẹp hơn hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.
-- Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, có thể làm
các trách nhiệm vua chúa phải làm đối với vua chúa, không làm các điều ác,
làm được các thiện hành. Này Dhananjani, Ông nghĩ thế nào? Người vì làm thỏa
mãn, vì trưởng dưỡng cái thân làm điều phi pháp, làm các điều bất chánh, hay
là người vì làm thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái thân, làm các điều đúng pháp,
làm các điều chơn chánh, ai tốt đẹp hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, người vì làm thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái
thân làm các điều phi pháp, làm các điều bất chánh, người ấy không tốt đẹp
hơn. Và thưa Tôn giả Sariputta, người vì làm thỏa mãn, vì trưởng dưỡng cái
thân làm các điều đúng pháp, làm các điều chơn chánh, người ấy tốt đẹp hơn.
Thưa Tôn giả Sariputta, hành trì đúng pháp, hành trì chơn chánh tốt đẹp hơn
hành trì phi pháp, hành trì bất chánh.
-- Này Dhananjani, có những hành động khác có nhân, đúng pháp, với những
hành động này có thể làm thỏa mãn, trưởng dưỡng cái thân, không làm các điều
ác, làm được các thiện hành.
Bà-la-môn Dhananjani hoan hỷ tín thọ lời Tôn giả Sariputta dạy, từ chỗ
ngồi đứng dậy và ra đi.
Bà-la-môn Dhananjani sau một thời gian bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh.
Rồi Bà-la-môn Dhananjani cho gọi một người khác:
-- Ông hãy đi đến Thế Tôn, sau khi đến, hãy nhân danh ta cúi đầu đảnh lễ
chân thế Tôn và thưa: "Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau,
bị bạo bệnh, xin cúi đầu đảnh lễ Thế Tôn". Rồi Ông đi đến Tôn giả Sariputta,
sau khi đến, hãy nhân danh ta cúi đầu đảnh lễ Tôn giả Sariputta, và thưa:
"Thưa Tôn giả Sariputta, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị trọng
bệnh, cúi đầu đảnh lễ Tôn giả Sariputta và thưa: "Tôn giả, lành thay nếu Tôn
giả Sariputta đi đến trú xá của Bà-la-môn Dhananjani".
-- Thưa vâng, Tôn giả.
Người ấy vâng theo lời Bà-la-môn Dhananjani, đi đến Thế Tôn, sau khi đến,
đảnh lễ chân Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, người ấy
bạch Thế Tôn:
-- Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh,
cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn.
Rồi đi đến Tôn giả Sariputta, sau khi đến đảnh lễ Tôn giả Sariputta rồi
ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, người ấy thưa với Tôn giả Sariputta:
-- Thưa Tôn giả, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh,
cúi đầu đảnh lễ Tôn giả Sariputta và thưa: "Thưa tôn giả, lành thay nếu Tôn
giả Sariputta vì lòng từ bi thương xót, đi đến trú xá của Bà-la-môn
Dhananjani".
Tôn giả Sariputta im lặng nhận lời. Rồi Tôn giả Sariputta đắp y, cầm y
bát đi đến trú xá Bà-la-môn Dhananjani, sau khi đến, liền ngồi trên chỗ đã
soạn sẵn. Sau khi ngồi, Tôn giả Sariputta hỏi Bà-la-môn Dhananjani:
-- Ta mong, này Dhananjani, Ông có thể kham nhẫn; ta mong Ông có thể chịu
đựng; ta mong khổ thọ được giảm thiểu, không có gia tăng, và sự giảm thiểu
được rõ rệt, không có gia tăng!
-- Thưa Tôn giả Sariputta, tôi không có thể kham nhẫn, tôi không có thể
chịu đựng. Sự khổ thống của tôi gia tăng, không có giảm thiểu. Và sự gia
tăng được rõ rệt, không có giảm thiểu. Thưa Tôn giả Sariputta, ví như một
người lực sĩ chém đầu (một người khác) với một thanh kiếm sắc bén; cũng vậy,
thưa Tôn giả Sariputta, những ngọn gió kinh khủng thổi lên đau nhói trong
đầu tôi. Thưa Tôn giả Sariputta, tôi không có thể kham nhẫn, tôi không có
thể chịu đựng. Những khổ thống của tôi gia tăng, không có giảm thiểu, sự gia
tăng được rõ rệt, không có giảm thiểu. Thưa Tôn giả Sariputta, như một người
lực sĩ lấy một dây nịt bằng da cứng quấn tròn quanh đầu rồi siết chặt; cũng
vậy, thưa Tôn giả Sariputta, tôi bị cảm đau đầu một cách kinh khủng. Thưa
Tôn giả Sariputta, tôi không có thể kham nhẫn, tôi không có thể chịu đựng.
Những khổ thống của tôi gia tăng, không có giảm thiểu, sự gia tăng được rõ
rệt, không có giảm thiểu. Thưa Tôn giả Sariputta, như một người đồ tể thiện
xảo hay đệ tử người đồ tể cắt ngang bụng với con dao cắt thịt bò sắc bén;
cũng vậy, thưa Tôn giả Sariputta, một ngọn gió kinh khủng cắt ngang bụng của
tôi. Thưa Tôn giả Sariputta, tôi không có thể kham nhẫn, tôi không có thể
chịu đựng. Những thống khổ của tôi gia tăng, không có giảm thiểu, sự gia
tăng được rõ rệt, không có giảm thiểu. Thưa Tôn giả Sariputta, ví như hai
người lực sĩ, sau khi nắm cánh tay của một người yếu hơn, nướng người ấy,
đốt người ấy trên một hố than hừng; cũng vậy, thưa Tổn giả Sariputta, một
sức nóng kinh khủng khởi lên trong thân tôi. Thưa Tôn giả Sariputta, tôi
không có thể kham nhẫn, tôi không có thể chịu đựng. Những khổ thống của tôi
gia tăng, không có giảm thiểu, sự gia tăng được rõ rệt, không có giảm thiểu.
-- Này Dhananjani, địa ngục hay bàng sanh, chỗ nào tốt hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, bàng sanh tốt hơn địa ngục.
-- Này Dhananjani, bàng sanh hay cảnh ngạ quỷ, chỗ nào tốt hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, cảnh ngạ quỷ tốt hơn bàng sanh.
-- Này Dhananjani, cảnh giới ngạ quỷ hay loài Người, chỗ nào tốt hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, loài Người tốt hơn cảnh giới ngạ quỷ.
-- Này Dhananjani, loài Người hay Tứ thiên vương thiên, chỗ nào tốt hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, Tứ thiên vương thiên tốt hơn loài Người.
-- Này Dhananjani, Tứ thiên vương thiên hay Tam thập tam thiên, chỗ nào
tốt hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, Tam thập tam thiên tốt hơn Tứ thiên vương
thiên.
-- Này Dhananjani, Tam thập tam thiên hay Dạ-ma Thiên, chỗ nào tốt hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, Dạ-ma thiên tốt hơn Tam thập tam thiên.
-- Này Dhananjani, Dạ-ma thiên hay Ðâu-suất-đà thiên (Tusita), chỗ nào
tốt hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, Ðâu-Suất-đà thiên tốt hơn Dạ-ma thiên.
-- Này Dhananjani, Ðâu-suất-đà thiên hay Hóa lạc thiên (Nimmanarati), chỗ
nào tốt hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, Hóa lạc thiên tốt hơn Ðâu-suất-đà thiên.
-- Này Dhananjani, Hóa lạc thiên hay Tha hóa tự tại thiên, chỗ nào tốt
hơn?
-- Thưa Tôn giả Sariputta, Tha hóa tự tại thiên tốt hơn Hóa lạc thiên.
-- Này Dhananjani, Tha hóa tự tại thiên hay Phạm thiên giới, chỗ nào tốt
hơn?
-- Tôn giả Sariputta đã nói: "Phạm thiên giới". Tôn giả Sariputta đã nói:
"Phạm thiên giới".
Rồi Tôn giả Sariputta suy nghĩ: "Các vị Bà-la-môn này rất ái luyến Phạm
thiên giới. Vậy ta hãy thuyết giảng con đường đưa đến cọng trú với Phạm
thiên".
-- Này Dhananjani, ta sẽ thuyết giảng cho Ông con đường đưa đến cọng trú
với Phạm thiên. Hãy nghe khéo tác ý, ta sẽ giảng.
-- Thưa vâng.
Bà-la-môn Dhananjani vâng đáp Tôn giả Sariputta. Tôn giả Sariputta thuyết
như sau:
-- Này Dhananjani, thế nào là con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên?
Ở đây, này Dhananjani, vị Tỷ-kheo an trú, biến mãn một phương với tâm câu
hữu với từ, cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương
thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương
xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ
quảng đại, vô biên, không hận, không sân. Này Dhananjani, như vậy là con
đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên.
Lại nữa, này Dhananjani, vị Tỷ-kheo an trú biến mãn một phương với tâm
câu hữu với bi... an trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với hỷ... an
trú biến mãn một phương với tâm câu hữu với xả, cũng vậy phương thứ hai cũng
vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như vậy cùng khắp thế giới, trên,
dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy an trú
biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không hận không sân.
Này Dhananjani, như vậy là con đường đưa đến cọng trú với Phạm thiên.
-- Vậy thưa Tôn giả Sariputta, hãy nhân danh tôi cúi đầu đảnh lễ Thế Tôn
và thưa: "Bạch Thế Tôn Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh,
cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn".
Rồi Tôn giả Sariputta, dầu cho có những cảnh giới cao thượng hơn cần phải
chứng, sau khi an trú Bà-la-môn vào Phạm thiên giới thấp kém, từ chỗ ngồi
đứng dậy và ra đi. Và Bà-la-môn Dhananjani, sau khi Tôn giả Sariputta ra đi
không bao lâu, liền mệnh chung và được sanh lên Phạm thiên giới.
Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:
-- Này các Tỷ-kheo, dầu cho có những cảnh giới cao thượng hơn cần phải
chứng, Sariputta sau khi an trú Bà-la-môn Dhananjani vào Phạm thiên giới
thấp kém, đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.
Rồi Tôn giả Sariputta đi đến Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn và ngồi
xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Sariputta bạch Thế Tôn:
-- Bạch Thế Tôn, Bà-la-môn Dhananjani bị bệnh, khổ đau, bị trọng bệnh,
cúi đầu đảnh lễ chân Thế Tôn.
-- Này Sariputta, vì sao, dầu cho có những cảnh giới cao thượng hơn cần
phải chứng, Ông sau khi an trú Bà-la-môn Dhananjani vào Phạm thiên giới thấp
kém, đã từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi?
-- Bạch Thế Tôn, con nghĩ như sau: "Những vì Bà-la-môn này rất luyến ái
Phạm thiên giới". Do vậy con mới thuyết giảng con đường đưa đến cọng trú với
Phạm thiên.
-- Và này Sariputta, Bà-la-môn Dhananjani đã mệnh chung và sanh lên Phạm
thiên giới.